Zorunlu Arabuluculuk: 2026 Kapsamlı Rehber

Arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (HUAK) ile düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Son yıllarda kapsamı önemli ölçüde genişletilmiş olup, birçok alanda dava şartı haline getirilmiştir.

1. Zorunlu Arabuluculuk Kapsamındaki Alanlar

A. İş Uyuşmazlıkları (7036 sayılı Kanun m.3)

İş mahkemelerinde açılacak davalarda arabuluculuk dava şartıdır:

Kapsama giren talepler:

• Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı
• Fazla mesai ücreti ve yıllık izin ücreti alacakları
• Ücret alacağı
• İşe iade davaları
• Eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı
• Sendikal tazminat talepleri

Kapsam dışında kalan talepler:

• İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi/manevi tazminat davaları
• SGK tarafından açılan rücu davaları

Süre: 3 hafta (zorunlu hallerde 1 hafta uzatılabilir)

B. Ticari Uyuşmazlıklar (TTK m.5/A)

Ticari davalarda konusu bir miktar para alacağı veya tazminat olan davalarda arabuluculuk dava şartıdır:

Kapsama giren talepler:

• Ticari alacak ve fatura alacağı davaları
• Ticari sözleşmeden doğan tazminat talepleri
• Sigorta hukuku kaynaklı talepler
• Ortaklıktan doğan alacak talepleri

Süre: 6 hafta (zorunlu hallerde 2 hafta uzatılabilir)

C. Tüketici Uyuşmazlıkları (TKHK m.73/A)

Tüketici mahkemelerinde açılacak davalarda arabuluculuk dava şartıdır:

Kapsama giren talepler:

• Ayıplı mal/hizmet davaları
• Cayma hakkı uyuşmazlıkları
• Tüketici kredisi uyuşmazlıkları
• Paket tur sözleşmesi uyuşmazlıkları

Süre: 3 hafta (1 hafta uzatılabilir)

D. Kira Uyuşmazlıkları

Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da arabuluculuk dava şartı olarak uygulanmaktadır:

• Kira bedeli tespiti davaları
• Tahliye davaları
• Kira alacağı davaları

2. Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

Adım 1: Başvuru

• Adliye arabuluculuk bürosuna veya UYAP üzerinden online başvuru
• Karşı tarafın iletişim bilgileri belirtilir

Adım 2: Arabulucu Ataması

• Arabuluculuk bürosu tarafından listeden atanır
• Taraflar ortak arabulucu da belirleyebilir

Adım 3: İlk Toplantı

• Arabulucu taraflara süreci açıklar
• Gizlilik ilkesi hatırlatılır
• Müzakere kuralları belirlenir

Adım 4: Müzakere Oturumları

• Taraflar karşılıklı taleplerini sunar
• Arabulucu tarafsız bir şekilde müzakereyi yönetir
• Birden fazla oturum yapılabilir

Adım 5: Sonuç

• Anlaşma: Anlaşma belgesi düzenlenir
• Anlaşamama: Son tutanak düzenlenir ve dava yolu açılır

3. İlk Toplantıya Katılmamanın Ağır Sonuçları

Bu konu çok önemlidir ve sıklıkla göz ardı edilir:

• Geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur
• Bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez
• Her iki taraf da katılmazsa, yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır

4. Anlaşma Belgesinin Hukuki Gücü

Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi:

• Taraflar ve avukatları imzalarsa → İlam niteliğinde belge (doğrudan icra edilebilir)
• Yalnızca taraflar imzalarsa → Mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir
• Anlaşma belgesine karşı yalnızca irade sakatlığı (hata, hile, ikrah) nedenlerine dayanılarak iptal davası açılabilir

5. Arabuluculuk mu, Dava mı?

Kriter	Arabuluculuk	Dava
Süre	2-6 hafta	1-3 yıl
Maliyet	Düşük	Yüksek
Gizlilik	Gizli	Aleni
Sonuç	Taraflar belirler	Hakim belirler
İcra	Hemen icra edilebilir	Kesinleşme beklenir
İlişki	Korunabilir	Genellikle bozulur

6. Av. Evrim Yazan'ın Arabuluculuk Hizmetleri

Av. Evrim Yazan, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı siciline kayıtlı uzman arabulucu olarak iş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında hizmet vermektedir.

---

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır. Arabuluculuk süreciniz hakkında detaylı bilgi için Av. Evrim Yazan ile iletişime geçmenizi öneririz.

📞 0505 497 86 24 | 📍 Konak/İzmir